19 december 2017

Onderwijs: de basis voor de nieuwe maatschappij

De Next Society: de weg naar een inclusieve samenleving waarbij ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en een omvorming van ons onderwijssysteem centraal staan. Waarom is (primair) onderwijs een belangrijk onderdeel van het transitiepad naar een inclusieve maatschappij? Lisette Ligtendag van CED-Groep beschrijft het helder: “Zonder onderwijs gaat de transitie niet lukken. In de economie blijft de mens de spil, onderwijs bereid de mensen voor om zo goed mogelijk te kunnen functioneren in het latere leven.”

De CED-Groep is een in Rotterdam opgerichte organisatie die nu landelijk onderwijsinstellingen helpt hun leerlingen op te leiden tot burgers die in de nieuwe economie hun mannetje staan. Dat doen ze door de scholen te adviseren, maar ook door nieuwe aanpakken te ontwikkelen. Dat kan specifiek per school zijn, maar ook landelijk. Ook hun nieuwste aanpak is gericht op scholen in het hele land en benadrukt andere vaardigheden dan gebruikelijk.

Oplossing voor beter onderwijs

“Sir Ken Robinson is dan wel een begenadigd spreker, maar hij biedt geen oplossingen.” Volgens Ligtendag heeft de Britse auteur en adviseur op het gebied van kunstonderwijs Robinson wel het probleem aangekaart – creativiteit en innovatief denken krijgen niet genoeg aandacht in het hedendaagse curriculum – maar is het nu ook zaak om stappen te ondernemen dit te verbeteren. Innovatie en creativiteit zijn namelijk belangrijke instrumenten die kinderen nodig hebben met de veranderende economie. “Die vaardigheden die we altijd al belangrijk vonden zijn eigenlijk niet meer genoeg, we moeten meer doen. De kinderen hebben dat later nodig.”

Ligtendag is coördinator van de unit innovatie en contractontwikkelig bij de CED-Groep, hiermee focust zij zich op projecten die op een innovatieve manier bijdragen aan de verbetering van het primair en het speciaal onderwijs. Onlangs ontwikkelden ze bij de CED-Groep een vakoverstijgende aanpak – Skillis –  die inspeelt op de vaardigheden die we nodig hebben in de 21e eeuw.

Vaardigheden van de 21e eeuw

“De wereld verandert en in de toekomst hebben we ook andere vaardigheden nodig dan die kinderen nu met vakken als rekenen en taal leren”, ligt Ligtendag toe. “Vernieuwingen in het curriculum zaten eraan te komen. De inhoud van het werk  en ook de informatie wordt complexer, de informatie wordt complexer. Het is belangrijk om te kunnen switchen tussen specialisaties. Paul Kirschner schreef daarover een nota waarin hij beschrijft hoe we ons kunnen voorbereiden op beroepen die nog niet bestaan. Hij benadrukt daarbij de noodzaak van kennis, want je hebt kennis nodig om de vrijheid te hebben creatief te zijn.”

De CED-Groep beschrijft in Skillis, waar een skill is is een weg (het boek dat bij de aanpak hoort) vier kernvaardigheden: denkkracht, perspectief kunnen nemen, zelfregulering en als laatste samenwerken. Deze laatste twee spreken voor zich, maar wat wordt er precies bedoeld met denkkracht en perspectief kunnen nemen? “Denkkracht is het vermogen om informatie te kunnen duiden en verwerken, informatie vinden is tegenwoordig geen probleem maar kinderen moeten ook leren om in te kunnen schatten hoeveel de informatie waard is. Als de kinderen leren perspectief te nemen dan leren ze zich te kunnen verplaatsen in een ander en kunnen ze op zichzelf reflecteren. Hoe kom je over tijdens een gesprek? Wat maakt dat iemand een andere mening dan jij heeft?”

Alles in teken van de creativiteit

“We geven handvatten, we maken geen keurslijf”, benadrukt Ligtendag. Ze vindt het belangrijk dat de aanpak de vrijheid geeft aan docenten om te doen wat ze zelf denken dat goed is. “Er is ruimte om te ontwikkelen, anders krijg je geen creatieve denkers.” Dat betekent ook dat als de school niet aan de slag gaat met de aanpak, maar één docent dat wel wil, dat ook mogelijk is.

Erkenning van de urgentie

“Het is nog wel de uitdaging om de docenten ook in te laten zien wat het belang is om meer te onderwijzen dan de bekende vakken. Het is vooralsnog een onderwerp dat door beleidsmakers belangrijk wordt gevonden, maar in de klas nog niet leeft. Het staat heel ver van mensen af.” Scholen en leraren krijgen op dagelijkse basis te maken met andere, voor het gevoel urgentere, zaken. Dat is ook direct de uitdaging. Het gat tussen de nieuwe economie en de vaardigheden die de leerlingen nu leren is nog niet goed zichtbaar, omdat het nog in de toekomst ligt. “We zijn al drie jaar geleden begonnen, maar we liepen ertegenaan dat scholen er niet mee aan de slag gingen.” Inmiddels is er een landelijke organisatie opgezet, curriculum.nu. Hierbij wordt samen met leraren en schoolleiding het curriculum onder de loep genomen. “Dat helpt, het zorgt ervoor dat het probleem eerder gevoeld wordt en het bij meer mensen landt.”

Naar magazine

Gerelateerd

Nieuws

Blocklab maakt Blockchain concreet

Blockchain maakt het mogelijk om de fijnmazigheid en de ‘smartness’ van een platformeconomie te realiseren, zonder dat daarbij een machtige […]

Nieuws

Cloud-engineers: de ICT’ers van de toekomst

In de afgelopen 25 jaar zijn steeds meer gezinnen en bedrijven computers gaan gebruiken. Computers die eerst groot en traag […]

project

CO2 Minerals

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief
en blijf op de hoogte van het laatste nieuws!

Sign up for Roadmap Next Economy
* = verplicht veld